Bỏ qua, đến nội dung chính
EyeBlogs
  • Đầu tư
  • Toán học
  • Vật lý
  • Thuật toán
  • Trí tuệ nhân tạo
  • Thiết kế hệ thống

Chủ đề

Vật lý

Vật lý từ cơ học đến vật lý thống kê — và những ý tưởng vật lý được dùng trong tài chính, tính toán.

17 bài viết

  1. 14/11

    Ngô Bảo Châu và các nhà toán học châu Á đạt huy chương Fields

    Toán học22 phút đọcTrung cấp

    Tiểu sử và công trình Fields của Ngô Bảo Châu, Akshay Venkatesh, June Huh, Yu Deng và Hong Wang, kể theo thời gian với ví dụ toán học dễ hình dung.

    • #lich-su-toan-hoc
    • #giai-fields
    • #ngo-bao-chau
  2. 13/11

    Vì sao tổng hai nghiệm phương trình bậc hai luôn bằng −b/a? Viète và parabol cho ta thấy điều đó

    Toán học17 phút đọcCơ bản

    Vì sao tổng hai nghiệm bằng −b/a? Định lý Viète nhìn trên parabol: cổng Parabol Bách khoa, đường đạn pháo, quả bóng ném lên và máy tính.

    • #viete
    • #dinh-ly-viete
    • #parabol
  3. 06/11

    Nikolai Lobachevsky và hình học phi Euclid: Tổng ba góc tam giác luôn bằng 180°?

    Toán học20 phút đọcCơ bản

    Vì sao tam giác không luôn có tổng góc 180°? Theo Lobachevsky xây dựng hình học phi Euclid, rồi tìm mối nối qua Riemann tới thuyết tương đối của Einstein.

    • #lich-su-toan-hoc
    • #lobachevsky
    • #hinh-hoc
  4. 31/10

    Xuyên hầm lượng tử là gì? Hạt lọt qua tường, Gamow thì không

    Vật lý17 phút đọcCơ bản

    Xuyên hầm lượng tử là gì? Chuyện George Gamow giải câu đố hạt thoát khỏi hạt nhân, hai lần vượt biên thất bại, và vì sao Mặt Trời vẫn sáng.

    • #xuyen-ham-luong-tu
    • #gamow
    • #lich-su-vat-ly
  5. 31/10

    Chồng chập lượng tử là gì? Ba tấm kính trả lời

    Vật lý15 phút đọcTrung cấp

    Chồng chập lượng tử là gì? Ba tấm kính phân cực, từng photon và giao thức BB84 cho thấy vì sao phép đo làm đổi trạng thái và làm lộ người nghe lén.

    • #chong-chap-luong-tu
    • #co-hoc-luong-tu
    • #phan-cuc
  6. 29/10

    Ba định luật Kepler: 8 phút cung đập vỡ hình tròn 2.000 năm

    Vật lý15 phút đọcTrung cấp

    Ba định luật Kepler ra đời từ 8 phút cung sai lệch của sao Hỏa. Vì sao Kepler dám từ bỏ đường tròn hoàn hảo, mở đường cho Newton và du hành vũ trụ?

    • #lich-su-vat-ly
    • #kepler
    • #tycho-brahe
  7. 19/10

    Cuộc chiến ánh sáng: Edison, Tesla và dòng điện xoay chiều

    Vật lý19 phút đọcTrung cấp

    Cuộc chiến dòng điện giữa Edison, Tesla và Westinghouse: vì sao điện một chiều thua, máy biến áp và từ trường quay làm được gì, và ai thắng ở ổ cắm hôm nay.

    • #lich-su-vat-ly
    • #edison
    • #tesla
  8. 18/10

    Ai tìm ra định luật bảo toàn năng lượng? Mayer và máu đỏ ở Java

    Vật lý16 phút đọcCơ bản

    Định luật bảo toàn năng lượng bắt đầu từ máu thủy thủ đỏ tươi ở Java năm 1840. Bác sĩ Mayer, Joule, Helmholtz và cuộc tranh công quanh tỷ giá công–nhiệt.

    • #lich-su-vat-ly
    • #mayer
    • #joule
  9. 16/10

    Con mèo Schrödinger là gì, và vì sao ta không thấy nó?

    Vật lý15 phút đọcCơ bản

    Con mèo Schrödinger là gì? Thí nghiệm tưởng tượng năm 1935, chồng chập lượng tử khác "chưa biết" ở đâu, và vì sao mất kết hợp giấu con mèo khỏi mắt ta.

    • #schrodinger
    • #co-hoc-luong-tu
    • #chong-chap-luong-tu
  10. 11/10

    Chip 3 nm là gì? Không có thứ gì trên chip dài 3 nm

    Vật lý9 phút đọcCơ bản

    Chip 3 nm là gì: "3 nm" chỉ là tên thế hệ, cổng transistor thật cách nhau 48 nm. Vì sao không thu nhỏ mãi được, và chip AI cần gì ở thế hệ mới.

    • #chip
    • #ban-dan
    • #transistor
  11. 11/10

    GPS và thuyết tương đối: vì sao đồng hồ vệ tinh chạy nhanh?

    Vật lý11 phút đọcCơ bản

    Đồng hồ trên vệ tinh GPS chạy nhanh hơn dưới đất 38 micro giây mỗi ngày. Bỏ qua thuyết tương đối, vị trí trên điện thoại sẽ sai thêm cỡ 11 km sau một ngày.

    • #gps
    • #relativity
    • #time-dilation
  12. 10/10

    Newton và câu hỏi của Halley: cơ học cổ điển ra đời thế nào?

    Vật lý18 phút đọcTrung cấp

    Cơ học cổ điển bắt đầu từ một câu hỏi Halley đặt cho Newton năm 1684. Chuyện thật sau ba định luật Newton, phép tính Mặt Trăng và sao chổi trở về.

    • #lich-su-vat-ly
    • #newton
    • #halley
  13. 10/10

    Dù sao Trái Đất vẫn quay: Galileo có thật sự nói câu đó?

    Vật lý18 phút đọcCơ bản

    Năm 1633, Galileo quỳ trước tòa án dị giáo. Ông có thật sự nói "Dù sao Trái Đất vẫn quay"? Chuyện thật sau huyền thoại, và vì sao ta không thấy mình đang quay.

    • #lich-su-vat-ly
    • #galileo
    • #thuyet-nhat-tam
  14. 01/10

    Gauss và tiểu hành tinh biến mất: phương pháp bình phương nhỏ nhất ra đời thế nào

    Toán học13 phút đọcCơ bản

    Năm 1801, một thiên thể mới vừa được phát hiện đã lẩn vào ánh sáng Mặt Trời, chỉ để lại vài chục lần quan sát. Một chàng trai 24 tuổi tìm lại nó bằng giấy và bút, với một ý tưởng hôm nay đang chạy trong máy GPS và trong vô số mô hình học máy.

    • #lich-su-toan-hoc
    • #gauss
    • #least-squares
  15. 27/09

    Máy tính lượng tử có thật sự là tương lai?

    Vật lý15 phút đọcCơ bản

    Máy tính lượng tử không "thử mọi đáp án cùng lúc". Nó là xác suất được phép mang dấu âm, và sức mạnh đến từ giao thoa, cùng nguyên lý với chip quang học. Từ Grover, Shor, sửa lỗi lượng tử, qubit bằng photon đến chuyện RSA và Bitcoin: đâu là tương lai, đâu là kỳ vọng.

    • #quantum-computing
    • #interference
    • #photonics
  16. 27/09

    Vì sao người ta muốn tính toán bằng ánh sáng?

    Vật lý13 phút đọcCơ bản

    Trong chip AI, phép tính đã rẻ; thứ đắt là chở dữ liệu. Ánh sáng giỏi chở, nhưng lại rất khó dùng để tính. Từ bộ giao thoa Mach–Zehnder đến co-packaged optics và những chip quang học đầu tiên chạy được mạng nơ-ron: điện tử giỏi tính, photon giỏi chở.

    • #photonics
    • #interference
    • #co-packaged-optics
  17. 27/09

    AI không chỉ cần chip: Cơn khát điện phía sau cuộc đua trí tuệ nhân tạo

    Vật lý18 phút đọcCơ bản

    Một prompt trông như phần mềm thuần túy, nhưng phía sau nó là chip, nhiệt, hệ thống làm mát, máy biến áp, lưới điện và nhà máy điện. Lần ngược chuỗi vật lý ấy để hiểu vì sao điện năng trở thành điểm nghẽn của AI, và cách nghĩ về hiệu ứng bậc hai khi đầu tư.

    • #ai
    • #data-center
    • #nang-luong

Tag phổ biến

  • #lich-su-vat-ly
  • #lich-su-toan-hoc
  • #co-hoc-luong-tu
  • #hoc-vat-ly-de-lam-gi
  • #second-order-effects
  • #ai
  • #chong-chap-luong-tu
  • #data-center
  • #interference
  • #nang-luong
  • #photonics
  • #quy-dao

EyeBlogs — Ghi chép chuyên sâu về đầu tư, toán học, vật lý, thuật toán, AI và thiết kế hệ thống.

  • Tất cả bài viết
  • Chủ đề
  • Giới thiệu
  • RSS

© 2026 EyeBlogs · Nội dung viết bằng tiếng Việt, một số bài có bản tiếng Anh.