Vật lý từ cơ học đến vật lý thống kê — và những ý tưởng vật lý được dùng trong tài chính, tính toán.
4 bài viết
Năm 1801, một thiên thể mới vừa được phát hiện đã lẩn vào ánh sáng Mặt Trời, chỉ để lại vài chục lần quan sát. Một chàng trai 24 tuổi tìm lại nó bằng giấy và bút, với một ý tưởng hôm nay đang chạy trong máy GPS và trong vô số mô hình học máy.
Máy tính lượng tử không "thử mọi đáp án cùng lúc". Nó là xác suất được phép mang dấu âm, và sức mạnh đến từ giao thoa, cùng nguyên lý với chip quang học. Từ Grover, Shor, sửa lỗi lượng tử, qubit bằng photon đến chuyện RSA và Bitcoin: đâu là tương lai, đâu là kỳ vọng.
Trong chip AI, phép tính đã rẻ; thứ đắt là chở dữ liệu. Ánh sáng giỏi chở, nhưng lại rất khó dùng để tính. Từ bộ giao thoa Mach–Zehnder đến co-packaged optics và những chip quang học đầu tiên chạy được mạng nơ-ron: điện tử giỏi tính, photon giỏi chở.
Một prompt trông như phần mềm thuần túy, nhưng phía sau nó là chip, nhiệt, hệ thống làm mát, máy biến áp, lưới điện và nhà máy điện. Lần ngược chuỗi vật lý ấy để hiểu vì sao điện năng trở thành điểm nghẽn của AI, và cách nghĩ về hiệu ứng bậc hai khi đầu tư.
