Đầu tư và tài chính định lượng: định giá, danh mục, quản trị rủi ro và cấu trúc thị trường.
8 bài viết
Ta chỉ nhìn thấy những ai còn đứng vững, rồi vô tình học bài học từ họ. Từ những chiếc máy bay trở về trong Thế chiến II, chuyện bỏ học làm tỷ phú, đồ ngày xưa "bền hơn", đến những quỹ đầu tư "toàn thắng" và các cổ phiếu đã biến mất khỏi bảng điện HOSE.
Máy tính lượng tử không "thử mọi đáp án cùng lúc". Nó là xác suất được phép mang dấu âm, và sức mạnh đến từ giao thoa, cùng nguyên lý với chip quang học. Từ Grover, Shor, sửa lỗi lượng tử, qubit bằng photon đến chuyện RSA và Bitcoin: đâu là tương lai, đâu là kỳ vọng.
Trong chip AI, phép tính đã rẻ; thứ đắt là chở dữ liệu. Ánh sáng giỏi chở, nhưng lại rất khó dùng để tính. Từ bộ giao thoa Mach–Zehnder đến co-packaged optics và những chip quang học đầu tiên chạy được mạng nơ-ron: điện tử giỏi tính, photon giỏi chở.
Một prompt trông như phần mềm thuần túy, nhưng phía sau nó là chip, nhiệt, hệ thống làm mát, máy biến áp, lưới điện và nhà máy điện. Lần ngược chuỗi vật lý ấy để hiểu vì sao điện năng trở thành điểm nghẽn của AI, và cách nghĩ về hiệu ứng bậc hai khi đầu tư.
Người đứng đầu hôm nay vừa giỏi vừa gặp may, và may mắn thì không lặp lại. Từ thầy dạy bay, điểm thi, chiều cao của Galton, những đội tuyển vừa vô địch đến 8 năm dữ liệu cổ phiếu HOSE: vì sao kết quả cực đoan thường được theo sau bởi một kết quả bình thường hơn.
Ngộ nhận của người đánh bạc: vì sao đồng xu không nợ bạn một lần ngửa, vì sao con lô gan không "sắp về", và 22 năm dữ liệu VNINDEX nói gì về niềm tin "giảm nhiều thì sắp hồi".
Nghịch lý ngày sinh nhật cho thấy trực giác đếm theo số người, còn xác suất đếm theo số cặp. Cùng một phép đếm ấy giải thích những sự trùng hợp quanh ta và những cặp cổ phiếu "đi cùng nhau" trong VN30.
Một bài toán ba cánh cửa dẫn chúng ta từ xác suất có điều kiện đến Bayes, selection bias và cách diễn giải thông tin trong đầu tư.
