Vì sao chia lấy dư lại tìm được UCLN? Euclid từ phân số đến mật mã
Thuật toán Euclid tìm UCLN qua chuyện chia quà, cắt dây và lát gạch. Hiểu từng phép chia lấy dư rồi xem cách nó giúp xử lý hình ảnh, phân số và tạo khóa RSA.
Tag
6 bài viết
Thuật toán Euclid tìm UCLN qua chuyện chia quà, cắt dây và lát gạch. Hiểu từng phép chia lấy dư rồi xem cách nó giúp xử lý hình ảnh, phân số và tạo khóa RSA.
Zero-knowledge là gì? Từ hang động hai lối, hiểu cách chứng minh mà không lộ bí mật, cách crypto kiểm tra tiền và vì sao ZK-rollup chưa chắc riêng tư.
Turing giải mã Enigma bằng cách nào, vì sao Bombe không phải chiến công của riêng ông, và điều gì dẫn tới bản án vì quan hệ đồng giới năm 1952?
Niels Henrik Abel chứng minh phương trình bậc 5 không có công thức nghiệm, tự in 6 trang giấy, mất ở tuổi 26. Ý tưởng của ông nay bảo vệ HTTPS và Bitcoin.
Nhân hai số nguyên tố thì dễ, tách ngược lại thì gần như không thể. Từ bất đối xứng ấy, RSA sinh ra chữ ký số, và chữ ký số cho phép cả hệ thống microservice tin một token mà không cần chia nhau một bí mật nào.
Máy tính lượng tử không "thử mọi đáp án cùng lúc". Nó là xác suất được phép mang dấu âm, và sức mạnh đến từ giao thoa, cùng nguyên lý với chip quang học. Từ Grover, Shor, sửa lỗi lượng tử, qubit bằng photon đến chuyện RSA và Bitcoin: đâu là tương lai, đâu là kỳ vọng.