AI có thể viết code, vậy còn cần lập trình viên để làm gì?
AI có thể viết code, nhưng ai quyết định phần mềm phải làm đúng điều gì? Từ chiếc vé cuối cùng đến thuật toán, kiểm thử và thiết kế hệ thống.
Thiết kế hệ thống quy mô lớn và hệ phân tán: trade-off, khả năng mở rộng, độ tin cậy.
17 bài viết
AI có thể viết code, nhưng ai quyết định phần mềm phải làm đúng điều gì? Từ chiếc vé cuối cùng đến thuật toán, kiểm thử và thiết kế hệ thống.
Zero-knowledge là gì? Từ hang động hai lối, hiểu cách chứng minh mà không lộ bí mật, cách crypto kiểm tra tiền và vì sao ZK-rollup chưa chắc riêng tư.
Ai thật sự là cha đẻ của máy tính? Babbage, Turing, Zuse, Eckert và Mauchly, von Neumann: mỗi người nắm một phần, và vì sao chỉ một cái tên nổi nhất.
Inverted index giúp ô tìm kiếm tra từ ra tài liệu. Từ ví dụ cà phê sữa, thiết kế luồng cập nhật, chia dữ liệu, xếp hạng và kiểm soát quyền truy cập.
Thiết kế vector database mức trung cấp: chọn HNSW hay IVF, lọc quyền truy cập, đồng bộ embedding và đo chất lượng tìm kiếm ngoài độ trễ.
HDD vs SSD khác nhau không chỉ ở tốc độ. Hiểu đọc tuần tự, IOPS và độ trễ để chọn ổ cho cơ sở dữ liệu, kho video và hệ thống lưu trữ nhiều tầng.
Đổi ảnh đại diện nhưng vẫn hiện ảnh cũ? Tìm hiểu cache, cách hệ thống giữ bản sao và vì sao chatbot AI cũng phải cân nhắc khi dùng lại câu trả lời.
RabbitMQ giao từng lá thư rồi xóa, Kafka ghi mọi thứ vào một cuốn sổ ai cũng đọc lại được. Hai cách nghĩ khác nhau về tin nhắn, và khi nào nên chọn cái nào.
CPU vài lõi mạnh, GPU hàng nghìn lõi nhỏ. Hai kiểu chip khác nhau ở đâu, vì sao card đồ họa chơi game lại thành cỗ máy chạy AI, và khi nào CPU vẫn thắng.
Idempotency là gì: vì sao mạng chập chờn làm app thử lại và trừ tiền hai lần, và một chiếc khóa nhỏ giúp ngân hàng nhận ra yêu cầu đã làm rồi.
Consistent hashing là gì: vì sao chia dữ liệu bằng phép chia lấy dư làm 91% dữ liệu đổi chỗ khi thêm một máy, và vòng băm chỉ làm 9% đổi chỗ.
Tìm kiếm bằng hình ảnh hoạt động thế nào: AI biến ảnh thành dãy số, rồi tìm ảnh "gần nhất" trong hàng tỷ ảnh mà không phải so từng ảnh một.
Hệ thống gợi ý hoạt động thế nào: YouTube, TikTok nghe tín hiệu gì, ý tưởng "người giống bạn", bài học từ giải Netflix 1 triệu USD.
Bloom filter là gì: vài bit trả lời "chắc chắn chưa có" hay "có thể có". Cách nó chạy, Akamai và Cassandra dùng ra sao, chọn kích thước, khi nào không nên dùng.
Sai OTP vài lần là bị khóa: phía sau là một rate limiter. Từ lỗ hổng của cách đếm theo phút, tới sliding window, hệ thống nhiều server và bài thi đấu.
Ba mươi lần so sánh là đủ để tìm một dòng trong một tỷ dòng. Nhưng database không dùng binary search theo cách sách giáo khoa dạy: nó dùng B-tree, một cây được thiết kế để mỗi bước nhảy là một lần đọc đĩa chứ không phải một phép so sánh.
Nhân hai số nguyên tố thì dễ, tách ngược lại thì gần như không thể. Từ bất đối xứng ấy, RSA sinh ra chữ ký số, và chữ ký số cho phép cả hệ thống microservice tin một token mà không cần chia nhau một bí mật nào.